Aardewerk deel 2
Dit stuk behandeld het aardewerk uit de jaren 1890 t/m 1940. In deze periode komt ‘De nieuwe kunst’ op. Het is lastig om vast te stellen hoe een brede kunststroming ontstaat. Wat je wel kan zeggen is dat de industrialisatie vorderde, er kwamen fabrieken en arbeid veranderde, massa productie ontstond. Daarnaast waren de grote kunstenaars uit de tijd daarvoor al bezig met het impressionistisch uitbeelden van de werkelijkheid ( bv. Vincent van Gogh en Claude Monet ) Het exact nabootsen van de werkelijkheid was minder belangrijk. Invloeden uit de Japanse kunst maar ook uit China en andere delen van de wereld die meer zichtbaar werden in musea werkten o.a. als inspiratiebron om de werkelijkheid losser of abstracter weer te geven. Er was kennelijk meer erkenning voor de subjectiviteit van de kijker. Zijn beleving en interpretatie van een werk werd belangrijker als het ‘dwingend’ laten zien wat iets voorstelde. Op wereldtentoonstelling van 1889 in Parijs ( opening Eiffeltoren ) werden kunstwerken getoond die de veranderende tijd lieten zien. Deze wereldtentoonstelling wordt wel gezien als het startschot van de nieuwe kunst. Jugendstil, Art-deco of algemeen de Art Nouveau nam zijn intrede in het leven van eerst de rijken maar later ook de gewone burgers.
De Nieuwe kunst was een wereldwijde stroming. Mede door toedoen van verbeterde reismogelijkheden ( treinen, stoomboten en later vliegtuigen ) en communicatie ( telegraaf en de telefoon ) werden andere landen en culturen sneller bereikt en trad sneller beinvloeding op. Er ontstond voor het eerst een soort consensus en kopieer gedrag waardoor de nieuwe kunst herkenbaar is over de hele wereld.
Deze blog gaat over aardewerk uit deze tijd. Hoe herken je aardewerk uit deze tijd en hoe indentificeer je wie de maker is. Ook sta ik even stil bij latere navolgingen die vanwege stijgende prijzen ook het karakter kunnen krijgen van poging tot oplichting of zo nauwkeurig nabootsen dat de koper veel geld betaald voor een latere kopie.
Er zijn grofweg twee stromingen in het aardewerk waar te nemen de zwierige slaolie stijl van de beroemde Tjecho-slowaakse kunstenaar Alfons Mucha. De andere stroming is de abstracte stijl van bijvoorbeeld Bauhaus in Duitsland.
Ik noem dit omdat veel aardewerk uit deze tijd ( en ook glas trouwens ) te herkennen is aan de hand van deze twee stijlen.
Abstracte stijl, W.C. Brouwer aardewerk Leiderdorp 1907
Hiernaast; Alfons Mucha stijl, Rozenburg Den Haag, 1902
Veel aardewerk uit de periode heeft een basis in een van deze stijlen, ze komen ook gemengd voor maar dan nog steeds herkenbaar uit de vroege jaren ‘20. De abstracte stroming werd verder geperfectioneerd in Nederland in ‘De Stijl’ ( Piet Mondriaan, Bart van der Leck ). Ook in andere delen van de wereld ontwikkelden beide stromingen zich n brachten bekende kunstenaars voort.
We dalen even af uit de grote kunsten en komen bij de vraag die ik altijd stel in deze blogs, wat kom je tegen in de huizen van mensen in Nederland.
Hoe herken je aardewerk welke uit grootmoeders tijd komt en wat is eventueel kostbaar of juist niet. Ik laat aan de hand van onderzijde’s en decoraties verschillende objecten zien die uit de genoemde periode komen en daarvan stijlkenmerken hebben.
De objecten met duidelijke stempels en merktekens laat ik meer links liggen. Ik ga ervan uit dat u als u het duidelijk kan lezen al snel voorbeelden kan vinden via de zoekmachines zoals Google.
Met dank aan het fantastische archief van www.Botterweg.com
De beste Nederlandse veiling voor toegepaste kunst.
Mocht u nog vragen hebben of er niet helemaal uitkomen dan kunt u natuurlijk altijd een vraag stellen. U krijgt altijd antwoord. Ook voor taxatie van enkele stuks ( 2 / 3 ) kunt u simpelweg foto’s sturen via Whats-app of e-mail. Dank voor uw aandacht en ik hoop dat u wat wijzer bent geworden.